Mal Rejiminin Tasfiyesi Davaları

Boşanma sürecinde mal paylaşımı, evlilik sırasında edinilen malların nasıl bölüşüleceğine dair yapılan hukuki düzenlemeleri kapsar. Türk Medeni Kanunu’na göre, evlilik sırasında eşler arasında mal rejimi ile ilgili bir sözleşme yapılmamışsa, "edinilmiş mallara katılma rejimi" geçerli olur. Mal paylaşımı, boşanma ile evliliğin sona ermesinden sonra gündeme gelir.

Mal Rejimi Türleri

Türk hukukunda dört farklı mal rejimi bulunmaktadır. Taraflar bu rejimlerden birini seçmemişse, kanunen "edinilmiş mallara katılma" rejimi uygulanır.

1. Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi (Yasal Rejim):

   • Bu rejim, eşlerin evlilik süresince edindikleri malların, evlilik sona erdiğinde eşit şekilde paylaşılmasını esas alır. Evlilik sürecinde her iki tarafın da kazandığı tüm mallar, "edinilmiş mal" sayılır ve boşanma sırasında bölüşülür.

   Edinilmiş Mal:

   • Çalışarak elde edilen gelirler (maaş, ücret, serbest meslek kazançları vb.)
   • Sosyal güvenlik ya da yardım kuruluşlarından elde edilen gelirler (emeklilik maaşı, işsizlik maaşı vb.)
   • Çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar
   • Edinilen taşınmazlar ve menkul mallar (ev, araba, banka hesapları)

   Kişisel Mal:

   • Evlilik öncesinde sahip olunan mallar
   • Miras yoluyla veya bağış yoluyla edinilen mallar
   • Kişisel kullanım eşyaları (kıyafetler, takılar)
   • Manevi tazminat alacakları

2. Mal Ayrılığı Rejimi:

   • Bu rejimde, eşler evlilik sırasında kendi adlarına olan mal varlıklarını korurlar. Boşanma durumunda her iki taraf da kendi mallarını geri alır; ortak bir paylaşım söz konusu değildir.

3. Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejimi:

   • Bu rejim, eşlerin evlilik süresince edindikleri malların boşanma durumunda sadece belli bir kısmının paylaşılmasını sağlar. Evlilik süresince kazanılan mallar paylaşılsa da kişisel mallar korunur.

4. Mal Ortaklığı Rejimi:

   • Bu rejimde, eşler tüm mal varlıklarını ortak kabul ederler. Boşanma durumunda ise bu mallar, ortak mal sayılarak eşit şekilde paylaşılır.

Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?

1. Mal Rejiminin Sona Ermesi:

   • Boşanma ile birlikte yasal mal rejimi sona erer. Evliliğin sona ermesiyle birlikte taraflar arasında mal paylaşımı yapılır. Eğer eşler, evlilikten önce veya evlilik sırasında mal rejimi sözleşmesi yapmamışlarsa, edinilmiş mallara katılma rejimi geçerli olur.

2. Tasfiye ve Paylaşım:

   • Mahkeme, mal paylaşımını yaparken önce her iki eşin de "kişisel mallarını" ve "edinilmiş mallarını" belirler. Ardından, edinilmiş mallar yarı yarıya bölüşülür. Kişisel mallar ise bölüşüme dahil edilmez.

3. Değer Artış Payı:

   • Eşlerden biri, diğer eşin mal varlığına katkıda bulunduysa (örneğin, diğer eşin evinin ya da işyerinin değerinin artmasına neden olan katkılar), bu katkının karşılığı olan "değer artış payı" talep edilebilir.

4. Borçlar:

   • Evlilik sırasında alınmış olan borçlar da mal paylaşımı sırasında dikkate alınır. Edinilmiş mal rejimi kapsamında, her iki tarafın da sorumlu olduğu borçlar, mallar bölüşülmeden önce hesaplanır.

Mal Paylaşımı Davası

Boşanma davası kesinleşmeden mal paylaşımı yapılamaz. Mal paylaşımı için ya boşanma davası sırasında ya da boşanma davası sonuçlandıktan sonra ayrı bir dava açılabilir. Bu davalarda malvarlığının tespiti, mal rejiminin sona erdiği tarih ve eşlerin mal edinme şekilleri gibi unsurlar değerlendirilir.