Anlaşmalı boşanma, eşlerin evlilik birliğini sona erdirme konusunda karşılıklı uzlaşarak mahkemeye başvurdukları bir boşanma türüdür. Türkiye'de anlaşmalı boşanma Türk Medeni Kanunu'nun 166. maddesinde düzenlenmiştir. Anlaşmalı boşanma süreci, çekişmeli boşanmalara göre daha hızlı ve kolay bir süreçtir, çünkü eşler boşanmanın tüm şartları üzerinde uzlaşmıştır.

Anlaşmalı boşanmanın temel şartları şunlardır:

1. En az bir yıl evli kalma zorunluluğu: Eşlerin anlaşmalı boşanma davası açabilmeleri için en az bir yıl evli olmaları gerekmektedir. Bir yıldan kısa süren evliliklerde anlaşmalı boşanma mümkün değildir.

2. Boşanma şartları üzerinde uzlaşma: Eşler boşanmanın tüm maddi ve manevi sonuçları üzerinde anlaşmış olmalıdır. Bu anlaşma; mal paylaşımı, nafaka, velayet (eğer çocuk varsa), tazminat gibi konuları kapsar. Taraflar, bu anlaşmayı yazılı bir protokol ile mahkemeye sunarlar.

3. Mahkeme huzurunda duruşma: Eşlerin duruşmada hazır bulunması ve boşanma konusundaki iradelerini bizzat hakim huzurunda açıklamaları gerekmektedir. Hakim, anlaşmanın her iki tarafın da iradesine uygun olup olmadığını denetler.

4. Hakimin onayı: Hakim, eşlerin anlaşmalı boşanma talebini ve sundukları protokolü inceler. Protokolde çocukların menfaati veya eşlerin hakları konusunda bir eksiklik veya dengesizlik bulunuyorsa, hakim bu konuda değişiklik yapılmasını isteyebilir.

Anlaşmalı Boşanma Süreci

• Boşanma Protokolü: Taraflar, boşanmanın maddi ve manevi sonuçlarıyla ilgili bir protokol hazırlar. Bu protokolde mal paylaşımı, nafaka, tazminat, velayet gibi konulara yer verilir.
• Mahkemeye Başvuru: Eşler birlikte ya da bir eşin diğerinin onayıyla aile mahkemesine başvurarak anlaşmalı boşanma davası açabilir.
• Duruşma: Mahkeme, genellikle kısa bir duruşma ile boşanma talebini değerlendirir. Eşlerin protokolde anlaştıkları şartlar incelenir ve tarafların bu anlaşmayı kabul ettiklerinden emin olunur.
• Boşanma Kararı: Hakim, her iki tarafın da rızasını ve protokolde yer alan şartları onaylarsa anlaşmalı boşanmaya karar verir.

Anlaşmalı boşanma, genellikle her iki tarafın da çatışmasız bir şekilde evliliklerini sonlandırmak istemesi durumunda tercih edilen bir yöntemdir. Hızlı, masrafsız ve taraflar arasındaki gerilimi en aza indiren bir boşanma türüdür.